توضیحات

icon فایل هایی که با لینک مستقیم در سایت قرار گرفته اند بدون پسورد می باشند.

درباره اختراع در سازمان ثبت اسناد و املاک کشور

GHazaeie

آشنایی با روند ثبت اختراع در سازمان ثبت اسناد و املاک کشور 

 

اختراع چیست؟

بطور کلی اختراع حق انحصاری است که به مخترع آن در قبال خلق و ایجاد محصول با فرآیند صنعتی که دارای وصف جدید بودن، گام ابتکاری و کاربرد صنعتی است از طرف دولت و قوه حاکمه اعطاء می شود واز دید ساده تر اختراع به معنی راه حل جدید و نوآورانه برای حل یک مشکل فنی است. این راه حل ممکن است به ایجاد وسیله ،دستگاه ،محصول دارو یا فرآیند صنعتی کاملا جدید مربوط باشد ،یاممکن است فقط بهبود جزئی محصول یا فرآیند شناخته شده ای باشد.

 

مزایای ثبت اختراع چیست؟

اختراع ،حاصل و ثمره تلاش فکری و تراوش ذهنی مخترع است که در قالب یک محصول صنعتی یا فرایند صنعتی متبلور می شود و اختراع در اینجا معادل واژه (INVENTION ) است. اما از اختراع در قوانین مختلف کشور ها زمانی حمایت میشود که این اختراعات طبق تشریفات جاریه آن کشور در موعد و زمان مقرر به ثبت رسیده باشد و شرط استفاده از این حق،ثبت آن در نزد مرجع ذیصلاح (اداره ثبت اختراعات) می باشد و در اینجا حق اختراع معادل واژه (PATENT ) می باشد.

 

پس از ثبت و اعطاء حق اختراع به مالک و مخترع ،بر طبق قانون به دو شکل از اختراع حمایت می شود:

. • حمایت ایجابی ،یعنی اینکه به دارنده حق می دهد که از خلاقیت و تلاش ذهنی خود بهره برد.

. • حمایت سلبی، سایرین را مکلف می کند که به این حقوق حاصل از آفرینشهای فکری احترام گذاشته و مانع از هر گونه حق نقص حق بدون اجازه مالک این حقوق بشود

و لذا مخترع حق انحصاری نسبت به ساخت، صادرات واردات ، عرضه برای فروش، فروش و استفاده از فرآورده و کالاهایی که مستقیما از طریق فرایند بدست می آیند را دارد.

 

علاوه بر این در دنیای رقابت و کسب و کار ثبت اختراعات دارای مزایای زیر می باشد:

. • موقعیت قدرتمند در بازار و امتیاز های رقابتی

. • سود بیشتر یا بازگشت بیشتر سرمایه از طریق نظام انحصار

. • درآمد مضاعف از محل تفویض اجازه بهره برداری و انتقال اختراع

. • دسترسی به فناوری از طریق لیسانس دو جانبه

. • دسترسی به بازار های جدید

. • خطر کمتر نقص حق

. • توانایی بیشتر برای دریافت وام و یا جمع آوری منابع مالی با نرخ معقول بهره

. • ابزاری قدرتمند برای اقدام قانونی علیه تقلید کنندگان و سوء استفاده کنندگان

. • وجهه مثبت شرکت یا بنگاه صاحب اختراع

. • استفاده از مزایای بنیاد ملی نخبگان

. • استفاده از تسهیلات شرکتهای فناور و دانش بنیان

. • استفاده از صندوق حمایت از پژوهشگران کشور

 

مدت اعتبار ورقه اختراع

اختراع حقی است که به مالک اختراع برای خلق یک اختراع جدید اعطاء می شود و عموما در کشور های مختلف مدت اعتبار ورقه اختراع برای مدت زمان محدود ۲۰ سال اعطاء می شود. بر طبق ماده ۱۶ قانون ثبت اختراعات ،طرحهای صنعتی و علائم تجاری مصوب ۱۳۸۶ ،اعتبار گواهینامه اختراع ،پس از بیست سال از تاریخ تسلیم اظهارنامه اختراع منقضی می شود البته حفظ گواهینامه اختراع در این ۲۰ سال منوط به پرداخت اقساط سالیانه توسط متقاضی ثبت اختراع می باشد و در صورت عدم پرداخت هزینه سالانه اظهارنامه مربوط مسترد شده تلقی و با گواهینامه اختراع فاقد اعتبار می شود.

 

اختراعات قابل ثبت

بر ای ثبت یک اختراع علاوه بر شرط جدید بودن و گام ابتکاری و کاربرد صنعتی و افشائ کامل و موثر اختراع ، این شرط است که موضوع اختراع قابلیت ثبت اختراع را داشته باشد در اکثر قوانین ملی یا منطقه ای اختراعات در همه حوزه های صنعت در صورت احراز وجود شرایط لازم برای اختراع در همه حوزه ها و زمینه های تکنولوژی قابل ثبت است مگر مواردی که درقانون صراحتآ استثنا شده باشد یعنی قانون گذاران سعی می کنند بجای ذکر وبیان موضوعات قابل ثبت، موارد منفی و مواردی که قابلیت ثبت را ندارد را ذکر کنند و در همین راستا قانون گذار کشور ما، موضوعات که قابلیت ثبت را ندارد در ماده ۴ قانون به شرح ذیل احصا نموده:

 

اختراعات غیر قابل ثبت (استثنائات اختراع)

طبق ماده ۴ قانون موارد زیر از حیطه حمایت از اختراع خارج است:

. الف: کشفیات ، نظریه های علمی ، روشهای ریاضی و آثار هنری.

. ب: طرحها و قواعد یا روشهای انجام کار تجاری و سایر فعالیتهای ذهنی و اجتماعی.

. ج: روشهای تشخیص و معالجه بیماریهای انسان یا حیوان.

(این بند شامل فرآورده های منطبق با تعریف اختراع و مورد استفاده در روشهای مزبور نمی شود.)

. د: منابع ژنتیک و اجزاء ژنتیک تشکیل دهنده آنها و همچنین فرآیندهای بیولوژیک تولید آنها.

. ه: آنچه قبلاً در فنون و صنایع پیش بینی شده باشد.

فن یا صنعت قبلی عبارت است از هر چیزی که در نقطه ای از جهان ازطریق انتشار کتبی یا شفاهی یا ازطریق استفاده عملی و یا هرطریق دیگر، قبل از تقاضا و یا درموارد حق تقدم ناشی از اظهارنامه ثبت اختراع ، افشاء شده باشد.

درصورتی که افشاء اختراع ظرف مدت شش ماه قبل از تاریخ تقاضا یا در موارد مقتضی قبل از تاریخ حق تقدم اختراع صورت گرفته باشد، مانع ثبت نخواهد بود.

. و: اختراعاتی که بهره برداری از آنها خلاف موازین شرعی یا نظم عمومی و اخلاق حسنه باشد.

 

لزوم وجود حق اختراع در حقوق و قوانین جامعه چیست ؟

در دنیای امروز دستیابی به تکنولوژی های نو و اقتصاد دانش بنیان یکی از شاخص های توسعه و پیشرفت ملل محسوب می شود و برای ایجاد انگیزه در بین محققین و مخترعین و واحد های (D& R)( تحقیق و توسعه)، یکی از راهکارهای مفید، ایجاد نظام حمایتی در قالب اختراعات است و کشورها با ایجاد نظام حق انحصاری برای اختراعات و نوآوری ها سعی می کنند تا هزینه های تحقیق و توسعه دوباره عاید صاحب فکر گردد تا بیش از پیش به فعالیت های خلاقانه بپردازد چرا که با رشد مهندسی معکوس و کپی برداری، تکنولوژی های اصیل و نو که موجب تزریق خون تازه در کالبد صنعت کشور است به فراموشی سپرده خواهد شد و روح تفحص و خلاقیت و نوآوری در بین افراد جامعه از بین خواهد رفت و لذا تنها در سایه یک نظام حمایتی در قالب اختراعات است که روح تحقیق در جامعه گسترش خواهد یافت و می توان با اعطاء حقوق لازم (اختراع ) به مخترعین این روحیه را تقویت نمود.

 

دیگر اینکه کشور ها با ایجاد سیستم حمایتی، مخترعین و مبتکرین را تشویق می کنند تا بیش از پیش اختراعات خود را در جامعه افشا کنند و تنها در سایه یک چتر حمایتی موثر است که مخترعین قادر خواهند بود با فراغ خاطر اطلاعات تکنولوژیکی خود را افشاء نمایند در غیر اینصورت این اختراعات و نوآوری در صندوقچه ذهن مخترعین باقی خواهد ماند و جامعه از این دانش برخوردار نخواهد شد.

 

افشاء اختراع و ترویج ان در جامعه سبب خواهد شد تا از فعالیتهای موازی و تکراری جلوگیری شود و بجای تحقیق و تلاش برای تکنولوژی هایی که قبلا وجود داشته و عموم جامعه از آن محروم بوده، به سمت تکنولوژی های نو و یا توسعه تکنولوژی های موجود اقدام نمایند و در نتیجه زمینه انتقال تکنولوژی در سایه نظام حمایتی به طور اتوماتیک در این بستر حمایتی فراهم خواهد شد.

 

اختراعات روح جاودانه توسعه جوامع بشری است به نوعی جوهر ملت هاست.

 

و دلایل دیگر از قبیل :

 

. • نظام اختراع و سلامت عمومی

درمان بیماریهای صعب العلاج و سرطانها در گرو حمایت از تحقیق در زمینه اختراعات دارویی – بیوتکنولوژی است

. • دسترسی به دانش و فن آوری از طریق تحلیل اطلاعات اختراع (patent)

. • مبانی حقوق بشری اختراع

بند ۲ ماده ۲۷ اعلامیه جهانی حقوق بشر

مالکیت افراد بر داراییهای فکری و منافع مادی و معنوی ناشی از هر تولید علمی به رسمیت شناخته شده است .

. • نظریه کار و مالکیت ناشی از کار و انطباق با حق اختراع (اصل استحقاق)

بر طبق این نظریه نتیجه کار و حاصل و ثمره و دسترنج هرشخص به وی تعلق دارد ودر ثمره فکری نیز همانند ثمر مادی (اموال مادی ) شخص مخترع در اثر تلاش و ممارست ذهنی و فکری وتدبربه نتیجه مطلوب رسیده و علی القائده باید مالک کار و تلاش خود باشد (نظریه لاک )

. • نظریه شخصیت و انطباق آن با حق اختراع

. • تئوری حقوق طبیعی

. • طبیعتا و فطرتا خالق اثر و مخترع حق دارد که از آثار فکری خود استفاده و بهره ببرد

. • تئوری اخلاقی :

. • که بر مبنای این تئوری اگر جامعه بدون در نظر گرفتن حق مخترع از دستاورد فکری او استفاده کند بطور نا عادلانه و ناروا از آن استفاده کرده است.

. • مبانی اقتصادی حق اختراع :

نظام حق اختراع انگیزه مخترع را برای تحقیق و توسعه بالا می برد (تشویق مخترع به لحاظ مالی جهت انگیزه )

مبانی جامعه شناختی حق اختراع

(این مکتب بر لزوم توجه به ضرورت های اجتماعی تاکید دارد )

 

ضمانت اجرایی در حقوق ثبت اختراع چیست ؟

نظام انحصار حق اختراع تنها با پشتوانه و ضمانت اجرای حقوقی است که نمود وعینیت پیدا می کند.

در حقوق مالکیت فکری (مالک اختراع) به دو نحو از وی حمایت می شود؛ به عبارت دیگر حقوق ناشی از خلق مالکیت فکری به دو صورت است:

الف ) حمایت ایجابی :

به دارنده حق می دهد که از خلاقیت و تلاش ذهنی خود بهره برد.

ب) حمایت سلبی :

سایرین را مکلف می کند که به این حقوق حاصل آفرینشهای فکری احترام گذاشته و مانع از هر گونه نقص حق بدون اجازه مالک این حقوق بشود.

 

در همین راستا ماده ۱۵ قانون ثبت اختراعات و علائم تجاری و طرح های صنعتی مصوب ۱۳۸۶ حقوق ناشی از گواهینامه اختراع را به این ترتیب دانسته است:

 

الف) بهره‌برداری از اختراع ثبت شده در ایران توسط اشخاصی غیر از مالک اختراع‌، مشروط به موافقت مالک آن است‌. بهره‌ برداری از اختراع ثبت شده به شرح آتی خواهد بود:
. ۱- درصورتی که اختراع درخصوص فرآورده باشد:
. • ساخت‌، صادرات و واردات‌، عرضه برای فروش‌، فروش و استفاده از فرآورده‌.
. • ذخیره به قصد عرضه برای فروش‌، فروش یا استفاده از فرآورده‌.
. ۲- درصورتی که موضوع ثبت اختراع فرآیند باشد:
. • استفاده از فرآیند.
. • انجام هر یک از موارد مندرج در جزء (۱) بند (الف‌) این ماده درخصوص کالاهایی که مستقیماً از طریق این فرآیند به دست می‌آید.

ب) مالک می‌تواند با رعایت بند (ج‌) این ماده و ماده (۱۷) علیه هر شخص که بدون اجازه او بهره‌برداریهای مندرج در بند (الف‌) را انجام دهد و به حق مخترع تعدی کند و یا عملی انجام دهد که ممکن است منجر به تعدی به حق مخترع شود، به دادگاه شکایت کند. (نقض مستقیم وغیرمستقیم پذیرفته شده است)

 

بر طبق بند ب ماده ۱۵ مالک می تواند با رعایت بند ج ماده ۱۵ (exception) و ماده ۱۷ قانون فوق، علیه هر شخصی که بدون اجازه بهره برداری های مندرج در بند الف را انجام می دهدو به حق مخترع تعدی کند و یا عملی انجام دهد که مکن است منجر به تعدی به حق مخترع شود به دادگاه شکایت کند.

 

و در راستای حمایت سلبی از صاحب اختراع وطبق ماده ۰ ۶ قانون ثبت اختراعات مصوب۱۳۸۶، نقص حقوق مندرج در این قانون عبارتست از معنای انجام هر گونه فعالیتی در ایران که توسط اشخاص غیر از مالک حقوق تحت حمایت این قانون و بدون موافقت او انجام می گیرد.

 

و در خصوص ضمانت اجرای کیفری نیز ماده ۶۱ قانون مارالذکر مقرر می دارد :

هر شخصی که با علم و عمد مرتکب نقض حقوق صاحب اختراع مندرج در ماده ۱۵( ساخت‌، صادرات و واردات‌، عرضه برای فروش‌، فروش و استفاده از فرآورده‌، و ذخیره به قصد عرضه برای فروش‌، فروش یا استفاده از فرآورده،..‌بدون اجازه مالک) شود، مجرم شناخته شده و علاوه بر جبران خسارت به پرداخت جزای نقدی از ده میلیون ریال تا پنجاه میلیون ریال یا حبس تعزیری از نود و یک روز تا شش ماه یا هر دو مجازات فوق اعم از جزای نقدی و حبس محکوم خواهد شد که به نظرمی رسد؛ قانون در قبال نقض کنندگان حق اختراع موضع سخت و محکمی اتخاذ نموده است خصوصا اینکه، در حبس نیز بیش از نود روز در نظر گرفته، که قابل تعلیق و تبدیل نمی باشد.

 

ایا این ضمانت اجرای پیش بینی شده درقانون راه را بر نقض کنندگان حق اختراع بسته است یا خیر ؟

مالکیت فکری به دو شاخهزیر تقسیم می شود:

. • کپی رایت

. • مالکیت صنعتی

 

و مصادیق مالکیت صنعتی عبارتند از :

. • اختراع

. • علائم تجاری

. • طرحهای صنعتی

. • نشانهای جغرافیایی و اسرار تجاری و….

 

قواعد مربوط به مالکیت صنعتی علیرغم دیرینه بسیار دربین اقوام وملل دارای قواعد نوپا هستند و علاوه بر پیش بینی قواعد و مجازات متناسب با جرم، نیاز به فرهنگ سازی در جامعه دارد. و باید در جهت ارتقاء اطلاعات عمومی در جامعه وبیان اثرات مخرب نقص حق اختراع، عموم جامعه را مطلع نمود و بسیاری از افراد جامعه از این قواعد و حقوق بی اطلاع هستند و بطور کافی فرهنگ سازی در قالب (فیلم سریال آموزش در قالب کتابهای آموزشی و یا تدریس در مقاطع تحصیلی و … ) در کشور پیش بینی نشده است .

و اگر چه جهل به قانون رافع مسئولیت نمی باشد ولیکن اقناع وجدان دادرس و قائده قبح عقاب بلا بیان نیز یکی از اصول حقوقی پذیرفته شده است و صرف بیان و لازم الاجرا شدن قانون در روزنامه رسمی که حتی تحصیلکرده ها حقوق نیز گاها از وجود آن بی اطلاع اند نمی تواند تکیه گاه محکمی برای بیان این قوانین باشد و همچنین از ظرفیتهای فقهی و اسلامی کشور نیز می توان برای ارتقاء فرهنگ احترام به حقوق مالکیت فکری استفاده کرد.

 

مالکیت معنوی(اختراع) در قوانین بین المللی از چه ضمانت های اجرایی برخوردار است؟

حق اختراع یک حق قلمرویی و سرزمینی است و هر کشور در چها چوب و قلمر سرزمینی خود از اختراعاتی که در آن کشور به ثبت رسیده حمایت می کند و ضمانت اجرایی که به صورت فراملی، برعضوی از اعضای کنوانسیون پاریس تحمیل شود وجود ندارد . البته مراجع داوری و میانجیگری بین المللی (arbitration and mediation ) پیش بینی شده که متقاضیان می تواند دعاوی خود را به این مراجع ارجاع کنند ولیکن در برخی قوانین ملی کشور ها اقدامات موقتی و تدابیر مرزی و گمرکی نیز پیش بینی شده است که در قوانین گمرکی کشور ما راجع به علائم تجاری این امر پیش بینی شده است و همچنین مطابق ماده ۱۸۲ آئین نامه:

مالک هر اختراع، طرح صنعتی ، علامت و نام تجاری یا قائم مقام قانونی وی برحسب مورد می تواند به موجب ا مر نزدیک ترین دادگاه عمومی محلی که کالاهای مورد ادعا در آن محل است صورت مشروحی از کالاهایی که به ادعای او با حق حاصل از اختراع یا طرح صنعتی و یا علامت تجاری او مخالف است بردارد. اجرای امر فوق در صورتی که کالاها هنوز در گمرک باشند، به وسیله مأمورین گمرک والا به وسیله مأمور اجرا به عمل خواهد آمد.

توقیف کالاهای مزبور وقتی ممکن است که امر دادگاه تصریح به آن داشته باشد . امر دادگاه در هریک از د و صورت فوق بنابه دادخواست مالک اختراع ، طرح صنعتی ، علامت و نام تجاری یا قائم مقام قانونی وی صاد ر می گردد، به دادخواست مزبور باید رونوشت مصدق گواهی نامه اختراع، طرح صنعتی و علامت، حسب مورد، ضمیمه گردد . اگر مالک اختراع، طرح صنعتی ، علامت و نام تجاری تقاضای توقیف کالاهای مذکور فوق را نماید باید تضمین کافی بدهد که عندالاقتضاء از محل مزبور کلیه خسارات وارده به طرف جبران گردد.

و همچنین وفق ماده ۱۸۳ معترض می تواند از مراجع قضایی اعم از دادگاه یا دادسرا که پرونده در آنجا مطرح است درخواست صدور قرار تامین دلیل ، و دستور توقیف محصولات ناقض حقوق ادعایی و تقاضای صدور دستور موقت نسبت به عدم ساخت ، فروش یا ورود این محصولات را بنماید.

ودربعد بین المللی نیر در کنوانسیون پاریس به ساز و کار اجرایی و ضمانت اجرا ها اشاره ای نشده است، و کشور ها طبق اصل استقلال،قادرند قوانین ملی منطبق با فرهنگ عامه و مصالح ملی خود به تصویب و از آن حمایت کنند و لیکن با گسترش مناقشات بین المللی در بستر تجارت بین المللی و بعد از مذاکرات دوراروگوئه ، موافقت نامه تریپس به پیشنهاد امریکا، به آن ضمیمه شده است.

 

و در مورد حق اختراع نیز این موافقت نامه متضمن ۳ اصل مهم می باشد (مواد ۷ -۸ تریپس)

. ۱- پیش بینی حد اقل استاندارد های بین المللی

. ۲- پیش بینی اجرای موثر حقوق مالکیت فکری به لحاظ ضمانت اجرا های نقص

. ۳- توافق در رجوع به سیستم حل و فصل اختلافات سازمان جهانی تجارت در موراد اختلافات هر یک از این قواعد ماهوی منوط به رعایت اهداف و اصول موافقت نامه تریپس.

و لذا پیش از الحاق به سازمان جهانی تجارت باید این قواعد بیش از پیش مد نظر قرار گیرد.

 

ساز و کار سازمان جهانی مالکیت معنوی در حمایت از آثار فکری چیست ؟

سازمان جهانی مالکیت معنوی (wipo ) یکی از آژانسهای سازمان ملل متحد است که به امر استفاده از مالکیت فکری (اختراعات، کپی رایت ،علائم تجاری و طرحهای صنعتی و … ) به عنوان یک ابزار و وسیله برای ایجاد انگیزه، برای خلق خلاقیتها و آفرینشهای فکری اختصاص داده شده است.

 

این نهاد بین المللی سازمانی است که متولی توسعه و استفاده از سیستم مالکیت فکری در بین ملل مختلف از طریق:

. ۱- ارائه خدمات (خدماتی که بدست آوردن حمایتها را در حوزه مختلف مالکیت فکری تسهیل نماید )

. ۲- پیشنهاد (قوانین و مدلهای حقوقی )

. ۳- توسعه زیر ساختهای شبکه ای وهمکاریهای تکنیکی

. ۴- ظرفیت سازی برای توسعه، از طریق استفاده از مکانیزم مالکیت فکری و تقویت رشد اقتصادی.

 

و در این راستا، در ماده ۲ کنوانسیون تاسیس سازمان جهانی مالکیت معنوی، مصادیق مالکیت فکری به شرح ذیل تعیین شده است :

. ۱- آثار ادبی، هنری وعلمی

. ۲- نمایش های هنرمندان بازیگر ،صدا های ضبط شده (phonograms ) و حقوق بنگاههای پخش (رادیو و تلویزیون )

. ۳- اختراعات در کلیه زمینه ها که ناشی از تلاشهای فکری انسان باشد .

. ۴- کشفیات علمی

. ۵- طرحهای صنعتی

. ۶- علائم تجاری ، علائم خدماتی و نام تجاری و عناوین (اسامی )

. ۷- حمایت در مقابل رقابت مکارانه

و سایر حقوق ناشی از تلاشهای فکری در صنعت ،علم ،ادبیات یا زمینه های هنری.

 

بر طبق ماده ۳- اهداف سازمان جهانی مالکیت معنوی عبارتند از:
. • پیشبرد حمایت مالکیت معنوی در سراسر جهان از طریق همکاری در میان کشورها در صورت اقتضا با همکاری هر سازمان بین‌المللی دیگر.
. • تأمین همکاری‌های اداری میان اتحادیه‌ها.

 

همچنین مطابق ماده ۴ وظایف سازمان جهانی مالکیت معنوی عبارتند از:

سازمان به منظور دستیابی به اهداف مندرج در ماده ۳ از طریق نهاد های مربوط و با حفظ صلاحیت هر یک از اتحادیه ها به شرح ذیل عمل می نماید:

. • ارتقائ توسعه تدابیر پیش بینی شده برای تسهیل حمایت موثر از مالکیت معنوی در سراسر جهان و هماهنگی قوانین ملی در این زمینه.

. • انجام وظایف اداری اتحادیه پاریس ،اتحادیه های ویژه ای که در رابطه با این اتادیه تاسیس شده اند.

. • قبول یا شرکت در اجرای هر گونه موافقتنامه بین المللی که به منظور بالا بردن حمایت از مالکیت معنوی تنظیم شده باشد.

. • تشویق انعقا د قراردادهای بین المللی مربوط به ارتقاء حمایت از مالکیت معنوی.

. • پیشنهاد همکاری به کشور هایی که خواهان کمک های حقوقی- فنی در زمینه مالکیت معنوی باشند.

. • جمع آوری و انتشار اطلاعات مربوطه به حمایت مالکیت معنوی و همچنین انجام و توسعه مطالعات در این زمینه و مبادرت به چاپ نتایج بدست آمده.

. • حمایت از خدماتی که حمایت بین المللی مالکیت معنوی را تسهیل می کند و در صورت اقتضاء اقدام به ثبت در این زمینه و انتشار اطلاعات مربوط به آن.

. • انجام هر گونه اقدام مقتضی دیگر.

همچنی سازمان جهانی مالکیت معنوی می تواند از طریق استاندارد های بین المللی norm setting) یا(global standard مدلهای حمایتی موثر را به کشور های جهان پیشنهاد نماید و همچنین در گسترش و انتقال تکنولوژی در زمینه های امنیت غذایی ،بهداشت عمومی ،اختراعات سبز و از این قبیل اقدامات موثر در جهت تسهیل استفاده بشر از این اختراعات بعمل آورد.

 

وسعت و قلمرو حمایت از حقوق ثبت اختراع چیست؟

همانطوریکه قبلا ذکر شده حق اختراع حق سرزمینی و قلمرویی است یعنی حق اختراع فقط در قلمرو کشور یا منطقه ای حمایت می شود که حمایت از آن در آن منطقه یا کشور تحصیل شده باشد . مثلا در کشور ایران یا در اتحادیه اروپا (EPO ) و اگر اختراع در قلمرو سرزمینی آن کشور یا اتحادیه منطقه ای به ثبت نرسیده باشد حمایتی هم برای آن متصور نخواهد بود و اتباع آن کشور و یا سایر کشور ها می توانند از آن اختراع استفاده کنند و یا بسازند و بفروشند.

 

موارد اعتراض

اعتراض به رد اظهارنامه اختراع

وفق ماده ۵۸ آئین نامه اجرایی ثبت اختراع تصمیم مرجع ثبت مبنی بر رد اظهارنامه، از سوی متقاضی قابل اعتراض است. اعتراض باید در دو نسخه به صورت کتبی و همراه با دلایل و مستندات مربوط و رسید مربوط به پرداخت هزینه رسیدگی به رد ثبت، ظرف مدت ۳۰ روز از تاریخ ابلاغ تصمیم، از طریق مرجع ثبت به کمیسیون موضوع ماده ۱۷۰ این آئین‌نامه ،تسلیم شود. پس از ثبت اعتراض‌نامه، نسخه دوم آن با قید تاریخ و شماره وصول به معترض مسترد می‌گردد. مهلت مذکور برای متقاضی مقیم خارج از کشور ۶۰ روز می‌باشد.

تبصره – در صورت رد اعتراض در کمیسیون، هزینه رسیدگی به رد ثبت قابل استرداد نخواهد بود.

 

اعتراض به تقاضای ثبت اختراع

وفق ماده ۵۹ آئین نامه اجرایی ثبت اختراعات هرشخصی که نسبت به تقاضای ثبت اختراع اعتراض داشته باشد باید اعتراض خود را در دونسخه به مرجع ثبت تسلیم نماید. پس از ثبت اعتراض‌نامه، نسخه دوم آن با قید تاریخ و شماره وصول به معترض مسترد می‌گردد. اعتراض نامه باید همراه با دلایل و مدارک استنادی و رسید مربوط به پرداخت هزینه رسیدگی به اعتراض باشد. چنانچه پس از بررسی اعتراض نامه و مدارک استنادی، تکمیل مدارک منضم به اعتراض‌نامه ضرورت داشته باشد، مرجع ثبت باتعیین موارد، کتباً از متقاضی می‌خواهد که ظرف ۳۰ روز از تاریخ ابلاغ نسبت به رفع نقص اقدام نماید. در غیر این صورت، اعتراض‌نامه کان لم یکن تلقی خواهد شد.

تبصره – مهلت‌ مذکور در این ماده برای اشخاص مقیم خارج از کشور ۶۰ روز می‌باشد.

 

اعتراض مبتنی بر ادعای حق مالکیت ثبت اختراع

وفق ماده ۶۰آئین نامه اجرایی ثبت اختراعات هرگاه اعتراض معترض مبنی بر ادعای حق مالکیت، نسبت به اختراعی باشد که اظهارنامه ثبت آن تسلیم مرجع ثبت شده است در صورتی که اختراع قبلاً به نام او ثبت نشده است، باید همزمان با اعتراض، برای اختراع خود مطابق قانون و این آیین‌نامه تقاضای ثبت کرده و حق ثبت اظهارنامه و حق ثبت اختراع و تمام مخارج مربوط به آن را تأدیه نماید. مرجع ثبت موظف است با رعایت ماده ۵۹ این ‌آیین‌نامه، ظرف ۱۰ روز از تاریخ وصول اعتراض نسخه‌ای از اعتراض‌نامه را به انضمام رونوشت مدارک و دلایل استنادی به متقاضی ثبت ابلاغ نماید. متقاضی مکلف است از تاریخ ابلاغ اعتراض‌نامه پاسخ مکتوب خود را ظرف ۲۰ روز نسبت به اعتراض وارده به مرجع ثبت تسلیم نماید. عدم پاسخ متقاضی به ابلاغ در مهلت مقرر به منزله تمکین وی خواهد بود.

هرگاه متقاضی کتباً به اعتراض تمکین نماید، درخواست او برای ثبت اختراع مسترد شده تلقی می‌گردد و مراتب کتباً به معترض ابلاغ می‌شود تا در صورتی که اختراع وی به ثبت نرسیده باشد، برطبق اظهارنامه‌ای که همزمان با اعتراض تسلیم کرده است نسبت به ثبت آن اقدام کند. در صورت عدم تمکین متقاضی، مرجع ثبت مراتب را ظرف ۱۰ روز به معترض ابلاغ کرده و وی از این تاریخ ۲۰روز مهلت دارد که اعتراض خود را از طریق مرجع ثبت تسلیم کمیسیون موضوع ماده ۱۷۰ این آیین‌‌نامه نماید. همین ترتیب در موردی نیز باید رعایت شود که اعتراض معترض مبنی بر ادعای داشتن برخی حقوق، غیر از حق مالکیت، نسبت به اختراعی باشد که اظهارنامه ثبت آن تسلیم مرجع ثبت شده ولی هنوز در ایران به ثبت نرسیده است، مگر اینکه اختراع قانوناً قابل ثبت نباشد. در این فرض نیازی به تسلیم اظهارنامه ثبت اختراع به مرجع ثبت نخواهد بود. تصمیم کمیسیون طبق ماده ۱۷۲ این آیین‌نامه قابل اعتراض در دادگاه صالح مقرر در ماده ۵۹ قانون است.

تبصره۱– در صورتی که اظهارنامه تسلیمی به هر دلیلی منتهی به ثبت اختراع نشود مبالغ پرداختی از این بابت، قابل استرداد نخواهد بود.

تبصره ۲- در صورت رد اعتراض در کمیسیون، هزینه رسیدگی به اعتراض قابل استرداد نخواهد بود.

تبصره ۳- چنانچه معترض مقیم ایران نباشد، مهلت‌‌های مذکور در این ماده به دوبرابر افزایش می‌یابد.

 

اقامه دعوای ابطال گواهینامه اختراع

وفق ماده ۶۱ آئین نامه اجرایی ثبت اختراع ذینفع می‌تواند با اثبات یکی از موارد مذکور در ماده ۱۸ قانون دادخواست خود را تسلیم دادگاه صالح مقرر در ماده ۵۹ قانون، نماید.

دادخواست ابطال باید همراه مدارک ذیل باشد:

. • اصل یا رونوشت مصدق کلیه اسناد و مدارک مثبت ادعای ابطال؛

. • رسید مربوط به پرداخت ودیعه تسلیم دادخواست ابطال به دادگاه، به شرح مذکور در جدول هزینه‌ها؛

. • وکالت نامه، در صورتی که دادخواست توسط وکیل تسلیم شود.

ابطال اختراع ثبت شده و رأی نهایی دادگاه

وفق ماده ۶۲ آئین نامه اجرایی ثبت اختراع هرگاه ثبت اختراع باطل شود، از تاریخ ثبت، باطل تلقی می‌شود. رأی نهایی دادگاه به مرجع ثبت ابلاغ می‌گردد و مرجع مذکور آن را ثبت و به هزینه محکوم‌له، آگهی مربوط به آن را در اولین فرصت ممکن در روزنامه رسمی منتشر می‌کند. محکوم‌له می‌تواند مخارج مزبور را درجزء خسارت از محکوم علیه مطالبه کند. آگهی مذکور شامل عنوان اختراع و ذکر خلاصه‌ای از مفاد رأی نهایی دادگاه در این خصوص خواهد بود.

 

اظهارنامه بین المللی

وفق ماده۶۳ اظهارنامه بین المللی که طبق معاهده همکاری در ثبت اختراعات از سوی اتباع ایرانی یا مقیمین در ایران تسلیم مرجع ثبت می گردد، مرجع ثبت به عنوان اداره مبدا، عمل خواهد نمود.

وفق ماده۶۴ در صورتی که در اظهارنامه های بین المللی ، ایران به عنوان “کشور تعیین شده”و”کشور منتخب” جهت ثبت بین المللی معرفی شده باشد، مرجع ثبت ضمن رعایت تشریفات مقرر در معاهده و آیین نامه مربوط تقاضای ثبت اختراع را طبق قانون و این آیین نامه مورد بررسی قرار خواهد داد.

وفق ماده ۶۵ علاوه بر هزینه هایی که برای ثبت بین المللی طبق معاهده و آیین نامه مربوط پرداخت می گردد، جهت بررسی اظهارنامه بین المللی و مدارک آن ، هزینه ای طبق جدول هزینه ها دریافت خواهد شد. در صورت تایید اظهارنامه ، چگونگی ارسال آن به دفتر بین المللی و هزینه های مربوط به عهده متقاضی خواهد بود.

 

هزینه ها

وفق ماده ۶۶ با توجه به ماده ۱۶ قانون، اعتبار گواهی نامه اختراع بیست سال از تاریخ تسلیم اظهارنامه است. برای حفظ اعتبار گواهی نامه باید ، هزینه ای سالانه ظرف دو ماه قبل از انقضای یک سال از تاریخ تسلیم اظهارنامه و هر سال بعد از آن به همین ترتیب تا تاریخ اعتبار گواهینامه ، طبق جدول هزینه ها تادیه گردد و الا ثبت اختراع از درجه اعتبار ساقط خواهد شد.

اگر مالک اختراع یا نماینده قانونی وی تا شش ماه پس از انقضای موعد ،علاوه بر هزینه سالانه جریمه ای معادل نصف هزینه سالانه اختراع را پرداخت نماید ثبت اختراع به اعتبار خود باقی خواهد ماند.

 

تمدید، تغییرات و انتقالات

تغییرات و انتقالات حق اختراع

حق اختراع همانند سایر حقوق مالکیت فکری قابلیت نقل و انتقال دارد و مالک اختراع می تواند آن را بصورت کلی یا جزیی به سایر اشخاص حقیقی و حقوقی واگذار نماید ولیکن انتقال حق مالیکت اختراع در دو بخش انجام پذیر است.

۱- انتقال حق مالکیت ناشی از تسلیم اظهارنامه

در این بخش مالک اختراع قبل از ثبت اختراع و پس از تسلیم اظهارنامه اختراع تصمیم می‌گیرد اظهارنامه اختراعی را که تسلیم اداره ثبت اختراع گردیده به سایرین به طور کلی یا جزئی واگذار نماید و برای انجام این امر باید مالک اختراع به ترتیب ذیل عمل نماید.

الف) در مرحله نخست متقاضی باید قبل از تنظیم سند رسمی به یکی از دفاتر اسناد رسمی که وی قصد تنظیم سند واگذاری در آن دفترخانه را دارد مراجعه نماید و دفترخانه اسناد رسمی نیز نسبت به آخرین وضعیت اظهارنامه مورد نظر از لحاظ تمدید، تغییر، انتقال و صدور اجازه بهره برداری از اداره ثبت اختراع استعلام و کسب نظر می‌نماید.

ب) پس از تسلیم استعلام دفترخانه اسناد رسمی مرجع ثبت و اداره اختراع آخرین وضعیت موارد مشروحه فوق را پس از پرداخت هزینه مقرر توسط متقاضی به دفترخانه اسناد رسمی تنظیم کننده سند اعلام می‌نماید.

ج) دفترخانه اسناد رسمی پس از وصول پاسخ استعلام دفترخانه اسناد رسمی نسبت به تنظیم سند انتقال اختراع طبق خواست مالک اختراع و طرفین معامله اقدام خواهد کرد ( غالبا این نقل و انتقال در قالب عقد صلح انجام می‌شود.)

د) تسلیم سند تنظیمی دفترخانه اسناد رسمی به همراه درخواست کتبی متقاضی برای اعمال تغییرات و پرداخت هزینه‌های مربوط به حق الثبت انتقال اظهارنامه اختراع به مرجع ثبت.

ه) مرجع ثبت انتقال مورد نظر را در پرونده اعمال و به ثبت می‌رسد ولیکن این تغییر مالکیت اظهارنامه توسط مرجع ثبت ،(اداره اختراع) در روزنامهرسمی آگهی نمی‌شود.

 

۲- انتفال حق مالکیت ناشی از اختراع ثبت شده

کلیه ۴ مرحله مشروحه فوق در خصوص انتقال حق مالکیت ناشی از تسلیم اظهارنامه در این مرحله نیز باید انجام شود و پس از حل این ۴ پروسه متقاضی باید به تربیت ذیل عمل نماید.

متقاضی باید با تسلیم درخواست کتبی برای ثبت انتفال اختراع در مرجع ثبت اقدام نماید و متقاضی باید همراه با این درخواست کتبی مدارک ذیل را تسلیم مرجع ثبت نماید.

. • اصل گواهی‌نامه اختراع

. • مدرک قانونی که دلالت به انتقال نماید

. • مدارک نمایندگی قانونی، در صورت وجود

. • رسید مربوط به پرداخت هزینه‌ها ( حق الثبت انتقال قراردادی)

 

مرجع ثبت پس از بررسی و تکمیل بودن مدارک آن را در سوابق درج و ضبط و انتقال اختراع ثبت شده در صفحه مخصوص به ثبت اختراع، ثبت و در ظهور گواهی‌نامه اختراع درج و به هزینه ذینفع ظرف ۳۰ روز از تاریخ ثبت در روزنامه رسمی آگهی می‌شود.

 

نکته : مطابق ماده ۵۷ آیین نامه اجرایی تا زمانی که انتقال و تغییر مالکیت اختراع طبق فرآیند فوق در مرجع ثبت به ثبت نرسیده باشد در مقابل اشخاص ثالث قابل استناد نخواهد بود.

 

چگونگی پرداخت اقساط سالیانه اختراع ( هزینه های اعتبار گواهی)

اختراع حقی است که عمدتآ بصورت ۲۰ ساله به مخترع و صاحب حق اختراع در قبال افشاء اطلاعات اختراع اعطاء می‌شود و برخلاف علائم تجاری که قابلیت تمدید را بطور متوالی برای مدت نامحدود را دارد، حق اختراع فقط برای ۲۰ سال اعتبار دارد و پس از انقضاء مدت ۲۰ سال وارد قلمرو عمومی می‌شود و صاحب اختراع همانند سایر افراد جامعه حق بهره برداری از تکنولوژی اختراعی را دارد و عموم مردم بطور مساوی و بدون تبعیض می‌توانند از این حق استفاده کنند ولیکن در این مهلت ۲۰ ساله نیز اعتبار اختراع مربوط به پرداخت اقساط سالیانه است و در این ارتباط ماده ۱۶ قانون ثبت اختراعات مقرر می‌دارد، اعتبار گواهینامه اختراع با رعایت این ماده‌، پس از بیست‌سال از تاریخ تسلیم اظهارنامه اختراع منقضی می‌شود. به‌منظور حفظ اعتبار گواهینامه یا اظهارنامه اختراع‌، پس از گذشت یک سال از تاریخ تسلیم اظهارنامه و قبل از شروع هر سال‌، مبلغی که به موجب آئین‌نامه این قانون تعیین می‌شود، توسط متقاضی به اداره مالکیت صنعتی پرداخت می‌گردد. تأخیر در پرداخت، حداکثر تا شش ماه در صورت پرداخت جریمه مجاز است‌. درصورتی که هزینه سالانه پرداخت نشود، اظهارنامه مربوط مسترد شده تلقی و یا گواهینامه اختراع‌، فاقد اعتبار می‌شود.

با توجه به ماده ۱۶ قانون، اعتبار گواهی‌نامه اختراع بیست سال از تاریخ تسلیم اظهارنامه است. برای حفظ اعتبار گواهی‌نامه باید، هزینه‌ای‌ سالانه ظرف دوماه قبل از انقضای یک سال از تاریخ تسلیم اظهارنامه و هر سال بعد از آن به همین ترتیب تا تاریخ اعتبار گواهی‌نامه، طبق جدول هزینه‌ها تادیه گردد والا ثبت اختراع از درجه اعتبار ساقط خواهد شد.

اگر مالک اختراع یا نماینده قانونی وی تا شش ماه پس از انقضای موعد، علاوه بر هزینه سالانه جریمه‌ای معادل نصف هزینه سالانه اختراع را پرداخت نماید ثبت اختراع به اعتبار خود باقی خواهد ماند.

بدین ترتیب در صورت عدم پرداخت اقساط سالیانه در موعد مقرر این امر به منزله اعراض و صرف‌نظر مالک از اختراع محسوب و اختراع از وجه اعتبار ساقط خواهد شده و حق اختراع وارد قلمرو عمومی مالکیت می‌شود.

 

به نقل از:

http://robotsara.ir/about-suport-org/ssaa/%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B9-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D9%86%D8%A7%D8%AF-%D9%88-%D8%A7%D9%85%D9%84.html

فروردین ۱ام, ۱۳۹۲ | 2,090 views | دسته: مقالات آموزشی
برچسب ها: ، ، ، ، ، ، ، ، ،


نظرات دیگران در مورد این مطلب:
ره آورد :

سلام
خدا قوت
فوق العاده بود


افزودن نظر: